Namamana ba ang mga alaala ng alagang hayop?

May mga hayop tayong naaalala kahit hindi natin sila kailanman nakilala.

Isang litrato sa estante. Isang pangalang lumilitaw sa isang lumang kuwento. Asong inilalarawang napakasigla, pusang diumano'y tuwing hapon ay natutulog sa iisang silya, kabayong pag-aari ng isang tao noong matagal na panahon, bago pa tayo isinilang. Maaaring alam natin ang mga nakagawian, pangalan at maging personalidad nila kahit hindi natin sila nakitang kumilos sa mundo.

Hindi ito mga alaala natin sa karaniwang kahulugan. Hindi tayo namuhay kasama ng mga hayop na ito. Hindi natin narinig ang mga tunog nila o nalaman mismo ang mga nakagawian nila. Gayunman, kahit paano, nagiging pamilyar pa rin sila sa atin.

Dahil dito, may kakaibang tanong: maaari ba nating manahin ang alaala ng isang alaga?

Marahil hindi laging sa taong nakaranas nito lamang nauukol ang alaala. Kung minsan, naipapasa ito sa iba sa pamamagitan ng mga kuwento, litrato, bagay at ritwal. Maaaring maging bahagi ng kasaysayan ng pamilya ang isang alaga kahit matagal nang nagwakas ang buhay nito.

Ang Alagang Hindi Mo Nakilala

Kadalasan, tahimik at pribado ang buhay ng mga alagang hayop. Hindi sila kinukunan ng litrato para sa mga pahayagan o inaalala sa mga aklat ng kasaysayan. Karaniwan, maliit lamang ang mundo nila: isang tahanan, hardin, kapitbahayan, at pamilya.

Gayunman, sa loob ng maliit na daigdig na iyon, maaaring maging napakahalaga ng isang hayop.

Maaaring lumaki ang isang bata na naririnig ang tungkol sa asong inalagaan ng kanyang ina noong tinedyer pa ito. Maaaring alam ng isang tao na minsang nagkaroon ng pusa ang kanyang lola na Luna ang pangalan, kahit nawala si Luna ilang dekada bago pa siya isinilang. Maaaring patuloy na ikuwento ng pamilya ang parehong kuwento tungkol sa isang partikular na hayop tuwing may kaarawan, pista opisyal o salu-salo.

Sa paglipas ng panahon, nagiging higit pa sa isang tauhan mula sa nakaraan ang hayop. Nagiging bahagi ito ng pinagsasaluhang bokabularyo ng pamilya.

Maaaring alam na alam pa rin ng taong hindi kailanman nakilala ang alaga kung ano talaga ito.

Kapag Naging Alaala ang Isang Kuwento

Madalas ilarawan ang alaala ng tao bilang isang bagay na pansarili: isang bagay na naranasan natin at itinago sa sarili nating isipan. Pero may iba pang uri ng alaala ang mga pamilya — isang alaalang sama-samang nabubuo sa paulit-ulit na pagkukuwento.

Anekdota ang kuwentong minsan lang ikinuwento. Kuwento namang ikinukuwento sa loob ng maraming taon ay maaaring maging kasaysayan ng pamilya.

Ganito tumatawid ang isang hayop mula sa alaala ng isang tao tungo sa sama-samang alaala. Tuwirang naaalala ng isang tao ang alaga niya. Ikinukuwento niya ito sa isang bata. Lumalaki ang bata na napapakinggan ang kuwento at kalaunan ay ikinukuwento rin ito sa iba.

Sa isang tao nagmula ang karanasan, pero unti-unting nagiging pag-aari ng marami ang alaala.

Maaaring magbago ang mga detalye habang tumatagal. Bihirang mailipat nang eksakto ang mga kuwento. Naaalala ng isang tao na malikot ang hayop; naaalala naman ng isa na maamo ito. Lalong nagiging nakakatawa ang isang pangyayari sa bawat pagkukuwento. Nagiging alamat ang isang maliit na nakagawian.

Unti-unting nagiging tauhang binubuo mula sa mga alaala ang alagang hayop sa halip na isang buhay na presensya.

Iba ang mga Minanang Alaala

May kakaibang pang-akit sa pag-alala sa isang hayop na hindi natin nakilala.

Kapag inaalala natin ang sarili nating mga alagang hayop, madalas na pandama ang pinagmumulan ng alaala. Naiisip natin ang tunog ng kanilang mga paa, ang bigat ng kanilang katawan, ang tekstura ng kanilang balahibo o ang paraan ng pagtingin nila sa atin. Maaaring bumalik ang mga alaala sa pamamagitan ng mga pisikal na pandama gayundin ng mga larawan.

Iba ang paraan ng paggana ng mga minanang alaala.

Hinuhubog ang mga ito sa pamamagitan ng wika at imahinasyon. Alam nating palaging naghihintay ang aso sa tabi ng pinto ng kusina dahil may nagkuwento nito sa atin. Alam nating ayaw ng pusa sa ulan dahil narinig natin ang kuwento. Alam natin kung saan pinakagustong manatili ng hayop dahil ipinakita sa atin iyon ng isang taong nakakakilala rito.

Hindi natin naaalala ang buhay ng hayop.

Naaalala nating naikuwento ito sa atin.

Gayunman, maaari pa ring maging tunay ang epekto nito sa damdamin.

Ang Retratong Nagbibigay ng Mukha sa Isang Alaala

Binabago ng mga retrato ang ugnayang ito sa pagitan ng alaala at imahinasyon.

Tinutulungan tayo ng isang kuwento na mailarawan sa isip ang isang hayop. Binibigyan naman ng retrato ng mukha ang larawang iyon sa isip.

Kaya maaaring maging di-inaasahang malapit sa damdamin ang isang lumang retrato ng alagang hayop. Kahit hindi natin nakilala ang hayop, bigla natin itong makikita na nakaupo sa isang partikular na sopa, nakatayo sa hardin o nakatingin sa taong may hawak ng kamera.

Hindi bahagi ng sarili nating karanasan ang retrato, pero nagiging bahagi ito ng pag-unawa natin sa nakaraan.

At bihirang nag-iisa ang mga retrato. Madalas napapalibutan ang mga ito ng mga kapsyon, petsa, pangalan at kuwento. Itinuturo ng isang tao ang hayop at ipinapaliwanag kung sino ito. Nagiging daan ang retrato para makilala ang isang buhay na kung hindi ay tuluyan nang naglaho.

Sa ganitong diwa, hindi lamang dokumentasyon ang larawan. Tulay ito sa pagitan ng mga henerasyon.

Mga Bagay na Nagdadala ng Kuwento

Hindi lahat ng alaala ay nananatili sa isang retrato.

Minsan, nabubuhay ito sa pamamagitan ng isang bagay.

Isang kuwelyong itinago sa loob ng isang dibuhador. Isang pudpod na laruan. Isang mangkok na hindi kailanman itinapon. Isang kumot na itinupi at inilagay sa aparador. Isang tali na nakasabit sa likod ng pinto.

Maaaring pangkaraniwan lamang ang mga bagay na ito para sa iba. Nagmumula ang kahalagahan ng mga ito sa kuwentong nakakabit sa mga ito.

Isa ito sa mga kakaibang katangian ng mga bagay na may kaugnayan sa mga hayop. Nananatili ang pisikal na anyo ng mga ito matagal na matapos mawala ang kontekstong pinaggamitan sa mga ito. Hindi na nakapulupot sa leeg ang kuwelyo. Hindi na naghihintay ng pagkain ang mangkok. Hindi na pag-aari ng isang partikular na hayop ang laruan.

Ngunit maaari pa ring magkuwento ang bagay na ito.

Makalipas ang maraming taon, maaari itong pulutin ng isang tao at itanong, “Kanino ito?”

At muling nagsisimula ang kuwento.

Kapag Naging Bahagi ng Kasaysayan ng Pamilya ang Alagang Hayop

Sa isang punto, hindi na lamang mga indibidwal na kasama ang tingin sa ilang hayop. Nagiging bahagi sila ng mismong kasaysayan ng isang pamilya.

Nagiging kaugnay ang kanilang pag-iral sa isang partikular na bahay, isang partikular na yugto ng buhay ng isang tao o isang partikular na henerasyon.

Maaaring hindi maihiwalay sa mga kuwento tungkol sa kabataan ang isang asong kasa-kasama noong bata pa ang isang tao. Maaaring maging bahagi ng kuwento tungkol sa unang tahanan ang isang pusa. Maaaring lumitaw ang isang alagang hayop sa mga litrato mula sa mga kasal, bakasyon, kaarawan o pagtitipon ng pamilya.

Hindi lamang basta naroon ang hayop sa mga sandaling ito. Naging bahagi ito ng mga iyon.

Marahil ito ang dahilan kung bakit nakakagulat ang kahalagahan ng mga kuwento tungkol sa mga alagang hayop noon. Hindi lamang hayop ang ikinukuwento ng mga ito. Ikinukuwento rin ng mga ito ang mga taong nagmahal dito at ang buhay nila noong panahong iyon.

Nagiging maliit ngunit palagiang tauhan ang alagang hayop sa mas malawak na kuwento ng isang pamilya.

Ang Alaala ng Taong Hindi Mo Nakilala

May kakaibang ganda sa ideyang maaaring maalala ang isang hayop ng isang taong hindi ito nakilala.

Ipinahihiwatig nito na hindi kailangang personal na nasaksihan ng lahat ng nakaaalala sa isang buhay ang buhay na iyon.

Namamana natin ang mga kuwento tungkol sa mga taong hindi natin nakilala. Nakikilala natin ang mga lugar na hindi pa natin napupuntahan sa pamamagitan ng mga litrato. Maaari tayong makaramdam ng ugnayan sa mga panahong pangkasaysayan na nagdaan bago pa tayo isilang.

Maaari ring maging bahagi ng prosesong ito ang mga hayop.

Maaaring nabuhay ang isang alagang hayop noong panahong lumipas na at magkaroon pa rin ito ng puwang sa imahinasyon ng isang taong isinilang pagkaraan pa ng maraming taon. Maaaring pangkaraniwan lamang ang buhay nito, ngunit dahil sa pagmamahal dito, may bahagi ng buhay nito na naipapasa sa mga susunod na salinlahi.

Nagiging alaala ang hayop nang hindi kailanman nagiging alaala natin mismo.

Ano ang Nawawala sa Paglipas ng Panahon?

Siyempre, hindi kailanman kumpleto ang mga alaalang namamana natin.

May naiiwan sa bawat pagkukuwento muli.

Hindi natin malalaman nang eksakto kung ano ang nadama ng isang hayop, ano ang napansin nito, o kung ano talaga ang pang-araw-araw nitong buhay. Kahit ang mga taong nakasama nito ay hindi maalala ang lahat. Namimili ang alaala ng tao. Pinananatili nito ang ilang sandali at hinahayaang maglaho ang di-mabilang na iba pa.

Samakatuwid, hindi ang buong buhay ang naipapamana sa susunod na henerasyon.

Isa itong bahagi lamang.

Ngunit marahil ganito nga gumagana ang lahat ng alaala.

Hindi natin napapanatili ang mga tao o hayop sa kabuuan ng kanilang pagkatao. Pinananatili natin ang mga sandali, kilos, bagay, litrato at kuwento. Binubuo natin ang isang bersiyon ng buhay mula sa mga bakas na naiwan.

Hindi nangangahulugang hindi gaanong makabuluhan ang alaala dahil kulang ang impormasyon. Kung minsan, nagiging bahagi ng pag-alala ang imahinasyon dahil sa mga puwang.

Ang Pisikal na Arkibo ng Isang Buhay

Dito nagkakaroon ng kawili-wiling papel ang mga bagay na pang-alaala.

Pinananatili ng isang litrato ang isang larawan. Pinananatili naman ng isang kuwento ang isang karanasan sa pamamagitan ng wika. Pinananatili ng isang bagay ang pisikal na ugnayan sa nakaraan. Maaari ring maging bahagi ng kawing na ito ang isang sisidlang pang-alaala.

Lalong mahalaga rito ang pilosopiyang pinagbabatayan ng Pulvis, dahil maaaring unawain ang urn hindi lamang bilang lalagyan ng abo, kundi bilang pisikal na bahagi ng patuloy na arkibo ng buhay. Isa sa mga materyal na bakas ng pag-iral nito ang abo ng hayop, habang nagiging bahagi naman ng kapaligiran kung saan patuloy na ginugunita ang kuwento nito ang sisidlang kinalalagyan ng abo.

Mahalaga ang ugnayang ito sa pagitan ng materyal at alaala. Maaaring mapabilang ang isang urn na maingat ang disenyo sa mga litrato, bagay at kuwento, at maging isa pang pisikal na puntong nagpapanatili sa buhay ng hayop bilang bahagi ng pamilya.

Dahil nakatuon ito sa husay ng paggawa ng seramika at disenyong pansining, itinuturing ng Pulvis ang urn bilang isang bagay na nilalayong manatiling makahulugan kahit lumipas na ang agarang sandali ng pagkawala. Maaari itong maging bahagi ng biswal at pisikal na kasaysayan ng isang tahanan — isang bagay na nagdadala ng alaala ng isang hayop habang nagiging bagay din sa sarili nitong karapatan.

Sa ganitong paraan, hindi kailangang magtapos ang alaala sa taong unang nakakilala sa hayop. Maaari itong maging bahagi ng ipinapasa sa mga susunod na henerasyon.

Talaga Bang Namamana ang mga Alaala?

Marahil, nakadepende ang sagot sa ibig nating sabihin sa alaala.

Kung ang ibig sabihin ng alaala ay ang tuwirang paggunita sa isang bagay na personal nating naranasan, hindi. Hindi talaga natin maaalala ang alagang hayop na hindi natin nakilala.

Ngunit kung ang ibig sabihin ng alaala ay pagpapanatili sa buhay sa pamamagitan ng mga kuwento, larawan, bagay at mga taong patuloy na nagkukuwento tungkol dito, marahil ay maaari nga.

Minamana natin ang mga larawan ng pamilya. Minamana natin ang mga pangalan. Minamana natin ang mga kuwento tungkol sa mga bahay, paglalakbay, kamag-anak at lugar na umiral bago tayo isinilang. Kung minsan, minamana rin natin ang alaala ng isang hayop.

Ang natatanggap natin ay hindi ang orihinal na karanasan. Isa itong bagay na binago ng panahon at ipinasa sa pamamagitan ng pagmamahal ng ibang tao.

At marahil, sapat na iyon.

Isang Buhay na Nagpapatuloy sa Pamamagitan ng Iba

Maaaring mabuhay ang isang alagang hayop nang sampu, labinlima o dalawampung taon. Ngunit higit pa roon ang kayang marating ng alaala ng buhay na iyon.

Maaari itong maipasa mula sa isang henerasyon tungo sa susunod sa pamamagitan ng litratong kinunan ilang dekada na ang nakalipas. Sa pamamagitan ng kuwentong isinasalaysay sa hapag-kainan. Sa pamamagitan ng pangalang nagpapangiti pa rin sa isang tao. Sa pamamagitan ng lumang kuwelyong natuklasan sa isang drawer. Sa pamamagitan ng isang bagay na nanatili matapos magbago ang lahat.

Sa paglipas ng panahon, maaaring kumonti ang mga detalye. Maaaring umikli ang mga kuwento. Maaaring hindi na eksaktong maalala ng isang tao kung kailan kinunan ang litrato o kung bakit may partikular na palayaw ang hayop.

Ngunit maaaring manatili ang katotohanang umiral ang hayop.

At marahil, isa ito sa mga pinakapambihirang bagay tungkol sa paggunita: hindi kailangang magpatuloy sa pisikal na paraan ang isang buhay upang magpatuloy ito sa kultura, damdamin o pamilya.

Maaaring hindi natin manahin ang mismong mga alaala ng alagang hayop.

Ngunit maaari nating manahin ang lugar nito sa alaala ng iba.

At kung minsan, ganito nagiging bahagi ng isang kuwentong nabubuhay nang higit pa sa lahat ng unang nakakilala rito ang isang karaniwang hayop.